Een terugblik op 25 jaar Holland Solar:
De oprichting
Op 18 oktober 1983 werd de vereniging Holland Solar opgericht als een vehikel voor fabrikanten, onderzoeksinstellingen, adviesbureaus en installateurs om zonne-energie bij een breder publiek te introduceren, om een spreekbuis te vormen richting de overheden,om een nieuwe sector vorm te geven, keurmerken te ontwikkelen, opleidingen te verzorgen en om gezamenlijk kennis en ervaring te bundelen met het oog op export.
Vanaf het eerste begin waren alle bovengenoemde disciplines (ca. vijftien leden) betrokken bij de vereniging en volgden later ook de energiebedrijven. Midden jaren ’90 telt de vereniging 55 leden. Naast de ledencontributie zijn de opdrachten van BEOP (Bureau Energie Onderzoek Projecten; het huidige SenterNovem) de financiële basis voor het functioneren van Holland Solar in de beginjaren. In het eerste jaar bood BEOP hand- en spandiensten en in 1986 werd binnen het kantoor van PEO aan de Leidseveer een kantoor voor Holland Solar ingericht voor een door Holland Solar aangenomen parttime secretariaatsmedewerker.
De eerste communicatie en promotionele uitingen
Denk even terug in de tijd en realiseer je dat begin jaren ’80 totaal
anders werd gecommuniceerd. Internet en googlen waren onbekende
woorden. Voor Holland Solar was een van de eerste taken het uitgeven
van brochures en het samenstellen van een eenvoudige beursopstelling
om via, veelal gratis verkregen, vierkante meters op beurzen de
zonne-energie onder de aandacht te brengen.
Al snel vinden ook de eerste exportreizen plaats: in 1985
naar Australië en Indonesië, in 1987 naar Curaçao. De
Holland Solar stand krijgt veel aandacht:
‘such a small country, so little sun and SO MUCH KNOWLEDGE!'
Daarnaast wordt in die eerste jaren onder redactie van Holland Solar ‘ De Technische Analyse van Zonne-energie Systemen’ gerealiseerd, dit ondermeer om tot een kostprijsverlaging te komen. Ook verschijnt in samenwerking met PBNA de eerste cursus: De Techniek van de Zonnewarmte. Vanaf het begin is er veel aandacht geweest voor het ontwikkelen van kennis bij ontwerpers en installateurs.
De ontwikkeling van de brancheorganisatie, en haar invloed op het Nederlandse beleid
Binnen Holland Solar ligt in eerste instantie de nadruk sterk op de thermische zonne-energie; als snel komen ook de PV en later passieve zonne-energie (PZE) duidelijk naar voren. Binnen de vereniging ontstaan daarvoor drie werkgroepen waarbij de leden de specifieke inhoud en taken bepalen.
In 1987 vindt de 1e Nationale Zonne Energie Conferentie plaats. In totaal organiseert Holland Solar vijf nationale
Zonne-Energie Conferenties. Na intensief overleg wordt in 1988 het
Zonneboiler Convenant ondertekend tussen fabrikanten en overheid.
Een manier om de markt te ontwikkelen door een subsidie die
afneemt naarmate de omzet toeneemt. Dit wordt aangevuld met een
actieve voorlichting- en publiekscampagne, waarin Holland Solar als
centrale afzender en informatiepunt functioneert. Dit Convenant wordt
in de jaren ’90 opgevolgd door de Meer Jaren Afspraak
Zonneboilers.
De Nationale Zonne-Energie Conferentie wordt door verdere
samenwerking van de International Solar Energy Society (ISES), de
Nederlandse Windenergie vereniging (NEWIN), LBW, de Organisatie
voor Duurzame Energie (ODE) en Holland Solar omgezet tot de 1e
Nederlandse Duurzame Energie Conferentie in 1997. Holland Solar
neemt daarbij het initiatief tot de oprichting van een Duurzame
Energie Federatie (de voorloper van de DE Koepel).
In deze periode wordt ook hard gewerkt aan de opzet van normen- en praktijkrichtlijnen. Verder worden in samenwerking met de installatiesector, cursussen ontwikkeld voor de opleiding van zonne-energie-installateurs.
Op Europees niveau richt Holland Solar, samen met haar collega zonne-energieverenigingen uit Frankrijk, Griekenland, Denemarken, en Groot-Brittannië, begin jaren ’90 de ESIF op (de European Solar Industry Federation, later: ESTIF). ESTIF is inmiddels de spreekbuis van de thermische zonne-energie industrie naar de beleidsmakers in Brussel.
De turbulente zonne-energiemarkt van de afgelopen 25 jaar
Wisselende energieprijzen en overheidsbeleid zijn de belangrijke variabelen voor de zonne-energie markt. In 1986 dalen de energieprijzen flink, en ondanks pogingen tot kostprijsverlaging blijkt het moeilijk om de markt ‘open’ te houden. Het eerder genoemde zonneboilerconvenant biedt uitkomst, maar de sector heeft het zwaar en veel van de pionierbedrijven halen het niet of stappen uit de markt. Voor PV zijn de belangrijkste toepassingen de maritieme sector en de stand-alone systemen geworden.
Midden jaren ’90 stijgt de omzet in de zonne-energiebranche wederom. Te snel wordt hieraan de conclusie verbonden dat de branche het nu verder zelf wel af kan, en de vereniging Holland Solar moet er hard aan werken om opdrachten in het kader van het zonneboilerconvenant en de Meer Jaren Afspraak Zonneboilers te behouden. Zeker tegen het jaar 2000 lijkt alles wel ‘markt, markt, markt’ te schreeuwen: ‘de markt moet het maar regelen’. De eerder aangekondigde Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) verlaging stagneert en in 2003 worden subsidieregelingen afgeschaft. Sinds die tijd kenmerkt de markt zich door stagnatie op het gebied van de zonnewarmte (alleen de nieuwbouwsector zorgt nog voor een enigszins stabiele afzet voor zonneboilers) en is de PV markt, na een piekjaar van 25 MW in 2003 nagenoeg stilgevallen. De subsidieregelingen die sinds 2008 weer beschikbaar zijn moeten de basis vormen om de groei weer op te pakken.
Een toekomst zonder zonne-energie, en zonder Holland Solar, is ondenkbaar
In de afgelopen 25 jaar is Holland Solar de stabiele factor gebleken in een zich wispelturig ontwikkelende markt. Perioden van groei en stagnatie hebben elkaar afgewisseld. Terugkijkend op de taken die waren voorgenomen bij de oprichting van Holland Solar kunnen we stellen dat de uitvoering daarvan – in de turbulentie van een zich ontwikkelende markt - nog steeds van belang zijn. In 25 jaar is de vereniging uitgegroeid tot een immer enthousiaste, gedegen en steeds professionelere organisatie met ruim 70 leden en een duidelijke drive:
GO FOR THE SUN !
